หน้าหลัก >> Knowledge >> บทความสิ่งแวดล้อม >> จำนวนผู้เข้าชม: 109 01TH

คลังความรู้ บทความสิ่งแวดล้อม : สนามหลวงโมเดล คู่มือจิตอาสาจัดการขยะให้เหลือศูนย์

 

สนามหลวงโมเดล คู่มือจิตอาสาจัดการขยะให้เหลือศูนย์

          การจัดกิจกรรมที่มีคนเข้าร่วมจำนวนมาก มักเป็นต้นเหตุก่อให้เกิดขยะใช้ครั้งเดียวทิ้งต่อครั้งจำนวนมหาศาล ไม่ว่าจะเป็นกล่องโฟมบรรจุอาหาร ขวดพลาสติก แก้วน้ำพลาสติก หลอดดูดพลาสติก หรือถุงพลาสติก ปริมาณขยะที่ถูกทิ้งจากการชุมนุมของคนจำนวนมากพร้อม ๆ กัน จึงเป็นที่มาของแนวคิด “สนามหลวงโมเดล” สำหรับการจัดการขยะ ตั้งแต่ ก่อน - ระหว่าง - หลัง เพื่อลดขยะที่ต้นตอและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมประชาชนให้ลดการผลิตขยะตั้งแต่ก่อนออกจากบ้าน

          จุดเริ่มต้นของสนามหลวงโมเดล เกิดจากกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ร่วมกับศูนย์ประสานงานอาสาสมัคร (Volunteers for Dad) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และกรุงเทพมหานคร ดำเนินโครงการ “ทำดีเพื่อพ่อ จิตอาสารณรงค์คัดแยกขยะ” บริเวณรอบพระบรมมหาราชวังและบริเวณท้องสนามหลวง ระหว่างวันที่ 19 ตุลาคม 2559 จนถึงวันที่ 15 มกราคม 2560 เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการคัดแยกขยะที่ถูกต้องให้กับประชาชนที่มาร่วมพิธีถวายความอาลัยและกราบพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ณ บริเวณพระบรมมหาราชวัง ซึ่งมีประชาชนและอาสาสมัครให้ความสนใจเข้าร่วมเป็นจิตอาสา จำนวนกว่า 44,254 คน

          การดำเนินโครงการดังกล่าวนี้ได้เกิดระบบการคัดแยกขยะที่ถูกต้อง และช่วยลดปริมาณขยะก่อนนำไปกำจัด สามารถนำขยะกลับเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลได้มากขึ้น ขยะบางประเภท เช่น เศษอาหาร ถูกนำไปใช้ประโยชน์ต่อ จากนั้นต่อมามีการนำ “สนามหลวงโมเดล” ไปขยายผลในหลาย ๆ จังหวัด มีการดึงแนวร่วมอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน หรือ ทสม. เข้าร่วมเป็นอาสาสมัครทั่วประเทศ เพื่อรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได้ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในฐานะที่ทรงเป็น พระบิดาแห่งการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

          สำหรับรูปแบบการดำเนินกิจกรรม อาสาสมัครจะทำหน้าที่สนับสนุนให้เกิดการคัดแยกขยะเบื้องต้นในพื้นที่ โดยการให้ความรู้แก่อาสาสมัครที่เป็นจิตอาสารณรงค์คัดแยกขยะทุกคน ผ่านการลงทะเบียนเข้าระบบของศูนย์ประสานงานอาสาสมัคร เพื่อให้จิตอาสาทำหน้าที่เหมือน “ทูตสื่อสาร” ด้านการรณรงค์ให้ผู้ที่มาร่วมงานรู้จักการคัดแยกขยะเป็น ตั้งแต่ “ก่อนเข้างาน” เพื่อนำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการลดขยะ

          “ความสำเร็จที่เป็นรูปธรรมก็คือ ประชาชนสามารถคัดแยกขยะได้ตรงตามถังที่ติดสัญลักษณ์ไว้  ได้แก่ เศษอาหาร ขยะทั่วไป และขยะรีไซเคิล โดยการดำเนินกิจกรรม ‘ทำดีเพื่อพ่อ’ จิตอาสาจะช่วยกันรณรงค์และให้ความรู้ตั้งแต่จุดคัดแยกขยะว่าอยู่ตรงไหน ขอความร่วมมือลดและเลิกใช้กล่องโฟม ลดการใช้ขวดน้ำพลาสติก พร้อมกับเชิญชวนให้ดื่มน้ำบริเวณจุดบริการน้ำดื่มแบบเติมเอง เพื่อลดปริมาณขยะจากขวดพลาสติก นอกจากนี้ยังมีอาสาสมัครประจำจุดคัดแยกรอบบริเวณงาน อีกทั้งมีอาสาสมัครเคลื่อนที่เดินให้คำแนะนำ พร้อมกับเก็บขยะเป็นแบบอย่างแก่ผู้ที่มาร่วมงานให้เกิดจิตสำนึกในการคัดแยกขยะอีกด้วย” สาวิตรี ศรีสุข รองอธิบดีกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม อธิบายการทำงาน

          ผลสำเร็จของสนามหลวงโมเดล นำไปสู่การจัดทำคู่มือสำหรับการจัดงานหรือกิจกรรมใหญ่ระดับจังหวัดทั่วประเทศ โดยมีการระบุขั้นตอนตั้งแต่ก่อนการจัดงานที่จะต้องประชาสัมพันธ์เพื่อขอความร่วมมือประชาชนที่จะเข้าร่วมให้ช่วยปรับเปลี่ยนพฤติกรรม จะขอความร่วมมือพ่อค้าแม่ค้าที่จะมาจำหน่ายสินค้าไม่ให้ใช้กล่องโฟม ภาชนะทุกประเภทต้องไม่เป็นพลาสติกใช้ครั้งเดียวทิ้ง หรือหากจำเป็นต้องใช้บรรจุภัณฑ์พลาสติก ทางเจ้าภาพจัดงานควรใช้วิธีซื้อคืน พร้อมกับประสานให้บริษัทเอกชนที่ผลิตไบโอพลาสติกมาจำหน่ายให้ยังพื้นที่ในราคามิตรภาพ หรือถูกกว่าท้องตลาด ส่วนผลิตภัณฑ์พลาสติกที่เหลือให้นำไปรีไซเคิล เป็นต้น

          ขณะเดียวกัน ระหว่างจัดงานจะมีอาสาสมัครหรือจิตอาสาคอยให้คำแนะนำการคัดแยกขยะ ซึ่งในช่วงการจัดงานประเพณีเตียวขึ้นดอยสุเทพ เนื่องในวันวิสาขบูชา ประจำปี 2561 ได้นำสนามหลวงโมเดลไปปรับใช้และสามารถจัดการขยะได้ผลเป็นที่น่าพึงพอใจ สามารถจัดเก็บขยะไม่ให้ตกค้างอยู่ในพื้นที่และนำไปยังสถานที่กำจัดประมาณ 10 ตัน ลดลงจากปีก่อนหน้าที่มีปริมาณขยะทั้งสิ้น 27 ตัน

          สำหรับในระยะยาว หลังจัดงานต้องสร้างความร่วมมือและการสนับสนุนระดับจังหวัดรณรงค์ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการเข้าร่วมงานตั้งแต่ก่อนออกจากบ้านให้มีความต่อเนื่อง เช่น พกพาถุงผ้า พกกระติกน้ำดื่ม พกพาช้อนส้อมและกล่องอาหารส่วนตัวสำหรับซื้ออาหาร เป็นต้น

           “สนามหลวงโมเดล” กับกิจกรรม “จิตอาสารณรงค์คัดแยกขยะ” ถือว่าประสบความสำเร็จอย่างสูง รณรงค์ให้ความรู้เรื่องการคัดแยกขยะได้ถึงตัวประชาชนและอาสาสมัครจิตอาสาอย่างต่อเนื่อง โดยมีหลายจังหวัดเริ่มนำ “สนามหลวงโมเดล” ไปดำเนินการในพื้นที่จังหวัดตัวเองแล้ว เช่น จ.นครปฐม และเชียงใหม่ ซึ่งหากจังหวัดอื่น ๆ นำไปปรับใช้และขยายผลให้เป็นแนวปฏิบัติจนเกิดการคัดแยกขยะในทุก ๆ จังหวัดให้เหลือศูนย์ (Zero Waste) ก็จะเป็นต้นแบบการจัดการขยะที่เป็นมาตรฐานเดียวกันครอบคลุมทั่วทั้งประเทศ

#คุณภาพสิ่งแวดล้อมคือคุณภาพชีวิต