หน้าหลัก >> รู้จักหน่วยงาน >> หน่วยงานภายในกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม >> กองส่งเสริมและเผยแพร่ >> จำนวนผู้เข้าชม: 106,347

บทความ : ทะเลกำลังเป็นกรดอีกครั้ง...ต้นเหตุการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตครั้งใหม่
วันที่ประกาศ : 11/11/2562 11:02 น. new จำนวนผู้เข้าชม 54

ทะเลกำลังเป็นกรดอีกครั้ง...ต้เหตุการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตครั้งใหม่

เมื่อ 66 ล้านปีที่แล้วเกิดการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ของไดโนเสาร์ ซึ่งเป็นสิ่งมีชีวิตที่ครองโลกของเราในช่วงเวลานั้นในขณะที่มนุษย์ยังไม่ถือกำเนิดขึ้นมา

การสูญสิ้นของไดโนเสาร์เป็นผลมาจากอุกกาบาตพุ่งชนโลกจนทำให้สิ่งมีชีวิตในโลกมากถึง 75% ตายเรียบ

แต่อย่าเพิ่งเข้าใจผิดว่าอุกกบาตลูกเดียวส่งผลให้สิ่งมีชีวิตบนโลกพบกับจุดจบ ที่จริงแล้วอุกกบาตลูกนั้นเป็นชนวนให้เกิดปัจจัยที่ทำให้สิ่งมีชีวิตล้มตายหลังจากนั้นมากกว่า เช่น เกิดแรงสั่นสะเทือนรุนแรงทำให้ภูเขาไฟปะทุไปทั่ว และพ่นเถ้าถ่าน รวมทั้งลาวาไหลปกคลุมโลกอย่างยาวนาน ซึ่งทำให้สัตว์และพืชบนพื้นดินล้มหายตายจากไปจนเกือบหมด

แต่คำถามก็คือแล้วสัตว์น้ำในทะเลล้มตายลงได้อย่างไร?

นักวิทยาศาสตร์สงสัยกันมานานแล้วว่า การลดลงอย่างหนักหน่วงของค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH)  ในทะเลเป็นสาเหตุที่ทำให้สัตว์ทะเลในยุคนั้นไม่รอดจากหายนะอุกกาบาตพุ่งชนโลกเช่นกัน

ดร.เจมส์ แร นักวิจัยจากสถาบันวิทยาศาสตร์โลกและสิ่งแวดล้อม ที่มหาวิทยาลัยเซนต์แอนดรูว์ กล่าวว่า ทฤษฎีเรื่องค่า pH ในมหาสมุทรลดลงเพราะอุกกาบาตพุ่งชนโลกเป็นสิ่งที่นักวิทยาศาสตร์คิดกันมานานแล้ว โดยในครั้งนั้นอุกกาบาตได้กระแทกเข้ากับหินที่อุดมไปด้วยกำมะถัน จนเพิ่มปริมาณกรดซัลฟูริกให้กับชั้นบรรยากาศและมหาสมุทร

แม้จะมีผู้เสนอแนวคิดนี้มานานแล้ว แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่มีใครมีหลักฐานยืนยัน ดร.เจมส์ แร จึงทำการทดลองเพื่อจำลองเหตุการณ์ที่เคยเกิดขึ้น โดยทีมงานได้ทำการตรวจวัดปริมาณสารตกค้างในเปลือกหอยดึกดำบรรพ์จากช่วงก่อน ระหว่าง และหลังเหตุการณ์การสูญพันธุ์ เพื่อตรวจการเปลี่ยนแปลงความเป็นกรดของมหาสมุทรที่เกิดขึ้น

ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าค่า pH ของมหาสมุทรลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งหมายความว่าทะเลมีความเป็นกรดมากขึ้น หลังการพุ่งชนของอุกกาบาต โดยค่า pH ลดลง 0.25 หน่วยในช่วง 100 - 1,000 ปี หลังจากการพุ่งชน ผลก็คือทำให้หอยไม่สามารถแปลงแคลเซียมคาร์บอเนตมาเป็นเปลือกห่อหุ้มตัวมันและโครงกระดูกของมันได้ (1)

เมื่อหอยไม่สามารถสร้างปเลือกได้มันจึงตายกันอย่างขนานใหญ่ และในเมื่อสัตว์ประเภทหอยเป็นแหล่งอาหารสำคัญของสัตว์น้ำประเภทอื่น ๆ จึงทำให้เกิดการขาดแคลนอาหารไปแบบดื้อ ๆ กลายเป็นภาวะชะงักงันในระบบนิเวศทั้งหมด

การตายทั้งระบบนิเวศเป็นอีกหนึ่งหัวข้อที่ถกเถียงกันมานาน ทีมวิจัยของ ดร.เจมส์ แร ยังได้พิสูจน์ทฤษฎีนี้ด้วยเช่นกัน เนื่องจากก่อนหน้านี้มี 2 ทฤษฎีที่ยังมีความขัดแย้งกัน

ทฤษฎีแรกมีชื่อว่า “Strangelove Ocean” ซึ่งตั้งชื่อตามภาพยนต์เรื่อง Dr.Strangelove เมื่อปี พ.ศ. 2507 เกี่ยวกับหายนะล้างโลกจากสงครามนิวเคลียร์ ทฤษฎีนี้เชื่อว่า หลังจากเหตุการณ์การสูญพันธุ์ของสัตว์โลก วัฏจักรคาร์บอนได้หยุดชะงักลง เนื่องจากดวงอาทิตย์ถูกฝุ่นและควันปิดกั้นไม่ให้แสงส่องลงมาสู่พื้นโลก ทำให้การสังเคราะห์แสงของสาหร่ายในมหาสมุทรลดลงและตายไปเป็นจำนวนมาก

สาหร่ายถือเป็นสิ่งมีชีวิตระดับฐานของห่วงโซ่อาหารในมหาสมุทร เมื่อพวกมันตายลง สิ่งมีชีวิตที่กินมัน เช่น แพลงก์ตอน รวมถึงสัตว์ใหญ่กว่าที่กินกันเป็นทอด ๆ ตามห่วงโซ่อาหารก็จะเริ่มตายลง หรือหายากมากขึ้น และทำให้ระบบนิเวศของมหาสมุทร “ตาย” เป็นระยะเวลายาวนานเกือบ 3 ล้านปี (1)

ทฤษฎีที่สองมีชื่อว่า “Living Ocean” ที่เสนอว่าแม้เหตุการณ์การสูญพันธุ์จะทำให้ห่วงโซ่อาหารสะดุดลงและทำให้วัฏจักรคาร์บอนรวนเรไปบ้าง แต่ไม่ถึงกับทำให้ระบบนิเวศของมหาสมุทรไม่มีชีวิต เพราะยังมีสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในระดับความลึกของมหาสมุทรที่ยังไม่ถูกรบกวนจากปรากฎการณ์วันโลกาวินาศ

โดยพวกมันดำรงชีพจากการนอนก้นของอาหารที่พื้นมหาสมุทร เพียงแต่ระบบหมุนเวียนของคาร์บอนจากผิวมหาสมุทรสู่ก้นมหาสมุทร (carbon pump) ชะลอตัวลง ซึ่งส่งผลต่อสิ่งมีชีวิตใต้น้ำเช่นกัน เพราะพวกมันต้องใช้คาร์บอนในการสังเคราะห์แสง อย่างไรก็ตามระบบนิเวศของมหาสมุทรยังฟื้นตัวอย่างรวดเร็วหลังจากเหตุการณ์ในครั้งนั้น  (2)

แต่จากการศึกษาของ ดร.เจมส์ แร และทีมงานพบว่า สิ่งที่เกิดขึ้นหลังการพุ่งชนของอุกกาบาตคือปรากฎการณ์ที่อยู่กึ่งกลางระหว่างทฤษฎี “Strangelove Ocean” กับทฤษฎี “Living Ocean” หรือเรียกได้ว่าการค้นพบใหม่นี้เป็นการประนีประนอมของทั้งสองทฤษฎีเข้าด้วยกัน

จากข้อมูลใหม่แสดงให้เห็นว่าความเป็นกรดในมหาสมุทรเป็นสาเหตุของการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ของสิ่งมีชีวิตในทะเลจนส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตมูลฐานในระบบห่วงโซ่อาหาร คือหอยที่ไม่สามารถสร้างเปลือกได้ เนื่องจากทะเลเป็นกรดเกินไป (ค่า pH มีความเชื่อมโยงกับปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์ และแคลเซียมคาร์บอเนตในทะเล) เมื่อพวกมันตายเป็นจำนวนมากจึงกลายเป็นปฏิกิริยาลูกโซ่กระทบไปถึงสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ ทำให้ทะเลแทบจะตายไปนานถึง 40,000 ปี

ในขณะเดียวกัน เมื่อคาร์บอนไม่สมดุล ทำให้ระบบหมุนเวียนของคาร์บอนจากผิวสมุทรสู่ก้นสมุทร (carbon pump) ลดลง และใช้เวลายาวนานประมาณ 1 ล้านปี กว่าระบบ carbon pump จะฟื้นตัวได้  (2)

ทำไมเราจึงต้องพูดถึงสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อ 66 ล้านปีที่แล้ว? นั่นก็เพราะปรากฎการณ์ทะเลตาย ทะเลเป็นกรดกำลังเกิดขึ้นอีกครั้ง โดยไม่ต้องรอให้อุกกาบาตพุ่งชน ซึ่ง  ดร.เจมส์ แร ชี้ว่า “มหาสมุทรกำลังถูกทำให้เป็นกรดอีกครั้งในวันนี้ เนื่องจากมีการป้อนคาร์บอนไดออกไซด์จากพลังงานฟอสซิล (เช่น น้ำมัน) ดังนั้นเราจึงต้องกังวลถึงสิ่งที่เกิดขึ้นนี้ว่ากำลังจะส่งผลอะไรต่อสิ่งมีชีวิตทางทะเลในอนาคต” (1)

สิ่งที่  ดร.เจมส์ แร ได้กล่าวถึงคือผลกระทบต่อมหาสมุทรจากภาวะโลกร้อนอันเกิดจากน้ำมือมนุษย์ นี่ไม่ใช่ความหวาดกลัวจนเกินเหตุ เพราะมีข้อมูลยืนยันอย่างชัดเจนจากการศึกษาแบบจำลองของทีมวิจัยที่พบว่า ค่า pH ของพื้นผิวมหาสมุทรเมื่อ 66 ล้านปีที่แล้วลดลงอย่างรวดเร็วจาก 7.8 เป็นประมาณ 7.5 ซึ่งถือเป็นการปรับลดลงในปริมาณที่มากจนน่าวิตก (2)

แต่ที่น่าวิตกกว่าข้อมูลจำลองจาก 66 ล้านปีที่แล้ว ก็คือในเวลานี้การปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์นับตั้งแต่การปฏิวัติอุตสาหกรรมได้ลดค่า pH ของมหาสมุทรลงจากประมาณ 8.2 เหลือเพียง 8.1 หรือมีความเป็นกรดเพิ่มขึ้นถึง 30% (2)

ไม่เพียงเท่านั้น การปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ปริมาณมหาศาลในช่วงหลังนี้เอง ยังส่งผลให้ระบบ carbon pump เริ่มรวน เนื่องจากคาร์บอนที่ละลายสู่น้ำทะเลมีมากเกินไปจนทำให้ค่า pH ในทะเลลดลงอย่างมากในช่วง 25 ปีที่ผ่านมา (3)

และหากเกิดปราฎการณ์ทะเลเป็นกรดเหมือนกับเมื่อ 66 ล้านปีที่แล้ว ไม่เฉพาะมนุษย์เท่านั้นที่จะจบสิ้นลง แต่สิ่งมีชีวิตอื่นอีกมากมายมหาศาลจะพบจุดจบด้วย และจะต้องใช้เวลาอีกหลายแสนปีเพื่อให้วัฏจักรคาร์บอนกลับมาเป็นปกติอีกครั้ง

#คุณภาพสิ่งแวดล้อมคือคุณภาพชีวิต
#COP25Chile
#ClimateAction
#TimeForAction

อ้างอิง

  1.  Williams, Leoma. (October 23, 2019). "Ocean acidification behind last great marine mass extinction". BBC Wildlife magazine.
  2. Johnson, Scott K. (October 25, 2019). "End-Cretaceous mass extinction saw big swings in ocean pH"
  3. Nellemann, Christian et al. (2009): Blue Carbon. The Role of Healthy Oceans in Binding Carbon. A Rapid Response Assessment. Arendal, Norway: UNEP/GRID-Arendal
ข่าวประชาสัมพันธ์ ข่าวจัดซื้อจัดจ้าง ข่าวสมัครงาน ข่าวสารภายใน ข่าวสิ่งแวดล้อม ค้นหา
บทความ : ทะเลกำลังเป็นกรดอีกครั้ง...ต้นเหตุการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตครั้งใหม่ ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 11/11/2562 11:02 น. new จำนวนผู้เข้าชม 54
รมว.ทส. นำทัพ ลง 3 จังหวัด ก่อนประชุม ครม.สัญจร ชวนประชาชนพกถุงผ้า เลิกใช้ถุงพลาสติก ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 10/11/2562 22:26 น. new จำนวนผู้เข้าชม 82
ทส. รุกต่อเนื่อง จับมือ ซีพี ออลล์ รวมพลังคนไทย ย่านสีลม เลิกใช้ถุงพลาสติก ดีเดย์ 1 ม.ค. 2563 ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 08/11/2562 13:33 น. จำนวนผู้เข้าชม 103
บทความ : กำเนิด Blue Carbon ที่พึ่งสุดท้ายของชาวโลก? ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 08/11/2562 09:27 น. จำนวนผู้เข้าชม 58
บทความ : ‘Blue Carbon’ แหล่งดูดซับคาร์บอนโอบอุ้มโลก ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 06/11/2562 14:10 น. จำนวนผู้เข้าชม 39
ทส. ชวนคนไทย สร้างสถิติ ลอยกระทง ปลอดโฟม แนะ ลอยออนไลน์ อีก 1 ทางเลือกสร้างสรรค์ ยุค 4.0  ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 06/11/2562 11:39 น. จำนวนผู้เข้าชม 308
ทส.ถวายผ้าพระกฐินพระราชทาน กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประจำปี 2562 ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 01/11/2562 17:15 น. จำนวนผู้เข้าชม 52
ทส.เปิดโครงการ Green & Clean Hospital พร้อมมอบถุงผ้าโครงการ "รับบริจาคถุงผ้า ใส่ยากลับบ้าน" ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 31/10/2562 14:39 น. จำนวนผู้เข้าชม 107
บทความ : ยูเอ็นแถลง ‘ชิลี’ ถอนตัวเป็นเจ้าภาพจัดประชุม COP25 ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 31/10/2562 14:06 น. จำนวนผู้เข้าชม 143
ข้อมูลทั้งหมด 841 รายการ | หน้า 1 จากทั้งหมด 85
ข้อมูลทั้งหมด 63 รายการ | หน้า 3 จากทั้งหมด 7
พิธีรับมอบเงินสนับสนุนงบประมาณการปลูกป่าทดแทนพื้นที่ป่าจังหวัดน่าน ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่ วันที่ประกาศ : 18/10/2560 14:36 น. จำนวนผู้เข้าชม 651
ข้อมูลทั้งหมด 2 รายการ | หน้า 1 จากทั้งหมด 1
การอบรมเทคนิคการบริหารจัดการสื่อออนไลน์สำหรับผู้ดูแล (Admin) ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 24/07/2561 10:05 น. จำนวนผู้เข้าชม 420
การประชุมการจัดนิทรรศการในการประชุม COP 23 ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 05/10/2560 11:32 น. จำนวนผู้เข้าชม 689
ผอ.กสพ.นำคณะเจ้าหน้าที่ กสพ.ร่วมอวยพร รอง อสส. เสริมยศ สมมั่น เนื่องในโอกาสวันขึ้นปีใหม่ ๒๕๕๙ ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 04/01/2559 15:01 น. จำนวนผู้เข้าชม 766
ผอ.กสพ.นำคณะเจ้าหน้าที่ กสพ.ร่วมอวยพร รอง อสส. สากล ฐินะกุล เนื่องในโอกาสวันขึ้นปีใหม่ ๒๕๕๙ ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 04/01/2559 14:59 น. จำนวนผู้เข้าชม 822
สส.จัดพิธีทำบุญตักบาตรเนื่องในโอกาสวันขึ้นปีใหม่ พุทธศักราช ๒๕๕๘ ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 23/01/2558 00:43 น. จำนวนผู้เข้าชม 938
ผอ.กสพ.ร่วมสวัสดีปีใหม่ผู้บริหาร สส. ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 23/01/2558 00:24 น. จำนวนผู้เข้าชม 1054
ขั้นตอนการจัดซื้อจัดจ้างวิธีตกลงราคาและสรุปผลการดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างตั้งแต่เดือน มิ.ย. 57 - ก.ค.. 57 ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 01/09/2557 22:31 น. จำนวนผู้เข้าชม 960
โครงการประกวดออกแบบบัตรส่งเสริมการบริโภคที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม“GreenCard” ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 01/09/2557 22:30 น. จำนวนผู้เข้าชม 1180
ขั้นตอนการจัดซื้อจัดจ้างวิธีตกลงราคาและสรุปผลการดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างตั้งแต่เดือน พ.ค. 57 - มิ.ย. 57 ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 01/09/2557 22:27 น. จำนวนผู้เข้าชม 969
ขั้นตอนการจัดซื้อจัดจ้างวิธีตกลงราคาและสรุปผลการดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างเดือน ต.ค 2556 - พ.ค. 2557 ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 01/09/2557 22:25 น. จำนวนผู้เข้าชม 924
ข้อมูลทั้งหมด 10 รายการ | หน้า 1 จากทั้งหมด 1
ผ่าน 5 ปี ไทยเมินผลเสียอนุสัญญา UNCLOS นักวิชาการชี้ไม่มีใครศึกษา-เสี่ยงถูกตปท.รุมทึ้ง ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 08/08/2560 15:07 น. จำนวนผู้เข้าชม 429
กรมส่งเสริมฯ จัดประกวด ‘นวัตกรรม’ จากขยะ ชิงรางวัลรวมกว่า 4 แสน - สมัครได้ตั้งแต่วันนี้ ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 08/08/2560 15:05 น. จำนวนผู้เข้าชม 510
ธรรมชาติเยียวยาทุกสิ่ง ... ธรรมชาติคือส่วนหนึ่งของเรา ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 08/08/2560 14:53 น. จำนวนผู้เข้าชม 441
เวิลด์แบงก์กรุยทางดันไทยสู่เมืองคาร์บอนต่ำ หนุนงบ อบก.ศึกษากลไกลดก๊าซเรือนกระจก ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 08/08/2560 14:51 น. จำนวนผู้เข้าชม 250
เอกชนยืนยัน ‘โซลาร์’ คุ้มค่าลดต้นทุนการผลิต ส.อ.ท.เผยหมดยุคพลังงานแดดราคาแพงแล้ว ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 08/08/2560 13:30 น. จำนวนผู้เข้าชม 311
ขีดเส้น 1 ปี 'ไทย' เลิกผลิตพลาสติกหุ้มฝาขวด คาดลดขยะ 2,600 ล้านชิ้น เฉลี่ยปีละ 520 ตัน ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 08/08/2560 13:28 น. จำนวนผู้เข้าชม 366
'แบตเตอรี่' ความหวังโลกอนาคต จุดเปลี่ยนพลังงานไฟฟ้าสู่เทคโนโลยีสะอาด ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 08/08/2560 11:18 น. จำนวนผู้เข้าชม 350
เปิด ‘คลองสียัด’ เส้นทางท่องเที่ยวแห่งใหม่ 60 เรือคายัค ร่วมปลุกชีวิตลำน้ำ ‘บางปะกง’ ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 08/08/2560 11:17 น. จำนวนผู้เข้าชม 356
‘รถยนต์ EV’ สมรรถนะแห่งอนาคต นวัตกรรมขับเคลื่อนเพื่อสิ่งแวดล้อม ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 08/08/2560 11:15 น. จำนวนผู้เข้าชม 385
ไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน ... เทรนด์เทคโนโลยีพลิกโฉมอนาคต ... อ่านต่อ
หน่วยงาน : กองส่งเสริมและเผยแพร่   วันที่ประกาศ : 08/08/2560 11:15 น. จำนวนผู้เข้าชม 451
ข้อมูลทั้งหมด 52 รายการ | หน้า 3 จากทั้งหมด 6